Nga thông báo vắc xin ung thư Enteromix, phát triển dựa trên công nghệ mRNA, đã hoàn tất các thử nghiệm tiền lâm sàng với kết quả an toàn và hiệu quả cao.

Theo TASS, bà Veronika Skvortsova, người đứng đầu Cơ quan Y sinh Liên bang Nga (FMBA), công bố thông tin này tại Diễn đàn Kinh tế Phương Đông ở Vladivostok. Bà cho biết: “Các nghiên cứu kéo dài nhiều năm, trong đó ba năm gần đây tập trung vào các thử nghiệm tiền lâm sàng bắt buộc. Vắc xin hiện đã sẵn sàng để sử dụng, chúng tôi đang chờ phê duyệt chính thức”.

Bà Skvortsova cho hay, vắc xin cho thấy hiệu quả đáng kể: Kích thước khối u giảm, tiến triển bệnh chậm lại từ 60-80% tùy đặc điểm, tỷ lệ sống sót của bệnh nhân được cải thiện. Vắc xin cũng an toàn ngay cả khi tiêm lặp lại. Một số phương tiện truyền thông đưa tin vắc xin đạt hiệu quả 100% trong thử nghiệm tiền lâm sàng, với mục tiêu ban đầu là ung thư đại trực tràng.

FMBA cho biết Nga còn đạt tiến triển hứa hẹn trong phát triển vắc xin cho u nguyên bào thần kinh đệm (ung thư não) và một số loại u hắc tố, bao gồm cả u hắc tố mắt. Các nghiên cứu này đang ở giai đoạn phát triển nâng cao.

Vắc xin ung thư mRNA hoạt động như thế nào?

Khác với vắc xin truyền thống, vắc xin mRNA mang theo “hướng dẫn di truyền” giúp tế bào sản xuất kháng nguyên – loại protein hệ miễn dịch nhận diện để tấn công. Trong điều trị ung thư, kháng nguyên này có trên tế bào khối u, hệ miễn dịch được “huấn luyện” để tiêu diệt chúng mà không ảnh hưởng đến tế bào khỏe mạnh.

Theo First Post, Giáo sư Siow Ming Lee, Bệnh viện Đại học London (Anh), giải thích: “Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mới đầy hứng khởi với các thử nghiệm lâm sàng miễn dịch trị liệu dựa trên mRNA. Cách tiêm truyền đơn giản và có thể lựa chọn những kháng nguyên cụ thể trong tế bào ung thư rồi nhắm mục tiêu vào chúng. Đây sẽ là giai đoạn lớn tiếp theo trong điều trị ung thư”.

Khác với vắc xin phòng bệnh, vắc xin ung thư mRNA chỉ dành cho bệnh nhân đã mắc bệnh. Ưu điểm đáng chú ý là khả năng cá nhân hóa: Vắc xin có thể điều chỉnh phù hợp với từng bệnh nhân.

Nỗ lực toàn cầu

Nga không phải quốc gia duy nhất theo đuổi vắc xin ung thư. Theo Tiến sĩ Arvind Krishnamurthy (Viện Ung thư WIA, Ấn Độ), hiện có hơn 120 thử nghiệm lâm sàng vắc xin ung thư đang diễn ra trên toàn cầu, tập trung vào ung thư phổi, vú, tuyến tiền liệt, hắc tố, tụy và não.

Năm 2023, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) triển khai dự án với BioNTech, nhằm đẩy nhanh tiếp cận thử nghiệm lâm sàng vắc xin ung thư mRNA cá nhân hóa. Năm 2010, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ phê duyệt vắc xin Sipuleucel-T cho ung thư tuyến tiền liệt – liệu pháp cá nhân hóa giúp kéo dài sự sống…

Bác sĩ Abhishek Shankar, chuyên gia tại Viện Khoa học Y khoa Ấn Độ, nhận định: “Nhiều nhóm nghiên cứu trên thế giới đang phát triển vắc xin cho các loại ung thư khác nhau nhưng chưa đạt nhiều thành công. Mỗi khi có một sản phẩm mới được phê duyệt, chi phí thường sẽ rất cao. Chúng ta cần xem liệu có đủ lợi ích về giảm tỷ lệ tử vong hay không, bệnh nhân có được chữa khỏi không, họ có thể sống thêm nhiều năm không?”.