Thông tin Việt Nam có thể tăng lương cho công chức vào năm 2026 đang gây chú ý rộng rãi. Tuy nhiên, đây chỉ là dự báo và chưa có quyết định chính thức, dựa trên các hoạt động của Bộ Nội vụ nhằm hướng tới cải cách chính sách tiền lương.

Nghị quyết 27 của Trung ương, ban hành từ năm 2018, đã đề ra mục tiêu cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, sau 7 năm, tiến trình này vẫn chưa thực hiện được như kỳ vọng do nhiều nguyên nhân. Về phía chủ quan, ngân sách chưa đáp ứng, biên chế chưa được tinh giản hiệu quả, và việc sắp xếp vị trí việc làm còn dang dở là những trở ngại chính. Bên cạnh đó, các yếu tố khách quan như đại dịch Covid-19 kéo dài từ 2019 đến 2023 cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình cải cách.

Đối mặt với khó khăn của đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là tình trạng “chảy máu chất xám” do mức thu nhập thấp hơn khu vực tư nhân, Chính phủ đã có những động thái cụ thể. Trong khi khu vực tư nhân thường tăng lương hàng năm, khu vực công lại phải mất 4-5 năm mới có một đợt điều chỉnh.

Đối mặt với khó khăn của đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là tình trạng “chảy máu chất xám” do mức thu nhập thấp hơn khu vực tư nhân, Chính phủ đã có những động thái cụ thể.
Để khắc phục tình trạng này, Nhà nước đã hai lần tăng lương cơ sở liên tiếp trong hai năm gần đây. Cụ thể: từ 1/7/2023, lương cơ sở tăng từ 1.490.000 đồng lên 1.800.000 đồng; tiếp đó, từ 1/7/2024, mức lương được điều chỉnh lên 2.340.000 đồng, ghi nhận mức tăng kỷ lục 30% trong lịch sử.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc cải cách tiền lương vào năm 2026 vẫn là một thách thức lớn.

Trao đổi với phóng viên Dân Việt, ông Phạm Minh Huân – Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐTBXH cho biết, quá trình cải cách cần có kế hoạch và lộ trình rõ ràng, trong đó ngân sách đóng vai trò quyết định. Ông nhấn mạnh: “Lâu nay chúng ta gặp khó khăn vì ngân sách hạn hẹp. Dù đã tiết kiệm và xây dựng quỹ tiền lương cho cải cách, nhưng vẫn không đủ vì số lượng công chức quá đông.”
Để khắc phục tình trạng này, Nhà nước đã hai lần tăng lương cơ sở liên tiếp trong hai năm gần đây.
Ông Huân cũng thừa nhận, mặc dù Đảng và Nhà nước đã tích cực sắp xếp lại bộ máy, giảm số người hưởng lương từ ngân sách, nguồn tiết kiệm này vẫn phải chi cho trợ cấp và các khoản khác, khiến việc dành ngân sách cho cải cách tiền lương vẫn còn nhiều trở ngại.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp vị trí việc làm gắn với thang bảng lương cũng được xem là một thách thức lớn, chưa từng có tiền lệ. Ông Huân nhận xét: “Nói khó thì khó, nhưng nói dễ cũng không hẳn, điển hình là việc trả lương theo vị trí việc làm ở doanh nghiệp hay khu vực tư đã thực hiện. Trước đây, một người có thể đảm nhận 2-3 vị trí, hỗ trợ lẫn nhau, trong khi khu vực công quen theo kiểu ‘việc tôi tôi làm, việc anh anh làm’, nên khi tăng khối lượng công việc một chút là cảm thấy quá tải. Chúng ta phải chấp nhận thực trạng này và cải thiện từng bước.”

Ngoài ra, nhiều chuyên gia đầu ngành cho rằng Việt Nam cần một chiến lược cải cách tổng thể và toàn diện, đồng thời xem xét lại cách sắp xếp tiền lương chưa hợp lý ở một số ngành trọng điểm.