https://ngoisao.vn/suc-khoe/cham-soc-suc-khoe/dung-hoang-so-trong-99-truong-hop-cac-khoi-u-tuyen-giap-cua-ban-khong-phai-la-ung-thu-476139.htm
“Bác sĩ, kết quả khám bệnh của tôi cho biết tôi có u tuyến giáp. Điều đó có nghĩa là tôi sẽ bị ung thư sao?”
Đừng hoảng sợ! U tuyến giáp không phải là ung thư; chúng chỉ đơn giản là những khối u nhỏ phát triển trên tuyến giáp. Thống kê cho thấy tỷ lệ mắc u tuyến giáp được phát hiện bằng siêu âm cao tới 20-35%, có nghĩa là trung bình cứ 5 người thì có 1-2 người có u tuyến giáp. Và hơn 90% các u này là lành tính và sẽ không phát triển thành ung thư.
U tuyến giáp: không phải “ung thư”, mà chỉ là “những tín hiệu nhỏ” từ cơ thể.
Tuyến giáp, nằm ở phía trước cổ và có hình dạng giống con bướm, là tuyến nội tiết lớn nhất trong cơ thể người. Nó chịu trách nhiệm tổng hợp hormone tuyến giáp, điều chỉnh các chức năng sinh lý như trao đổi chất, nhiệt độ cơ thể và nhịp tim.
U tuyến giáp là những khối u bất thường hình thành trong tuyến giáp. Chúng có thể là đơn lẻ hoặc nhiều khối. Kích thước của chúng khác nhau, từ vài milimét đến vài centimet. Hầu hết các u tuyến giáp đều lành tính, và các loại phổ biến bao gồm u tuyến giáp lành tính và u nang tuyến giáp.
Nhiều người thường liên tưởng “u tuyến giáp” với “ung thư”, nhưng sự thật là: u tuyến giáp không đồng nghĩa với ung thư tuyến giáp. Giống như nốt ruồi trên da, hầu hết chúng đều lành tính, và chỉ một số rất ít có thể trở thành ác tính.
Tại sao tôi lại bị u tuyến giáp?
Nguyên nhân gây ra các khối u tuyến giáp rất phức tạp, nhưng lối sống hiện đại là yếu tố chính:
1. Thiếu iốt: Iốt là nguyên liệu thiết yếu cho quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp. Thiếu iốt khiến tuyến giáp phải hoạt động mạnh hơn, dẫn đến phì đại; ngược lại, thừa iốt cũng có thể làm rối loạn chức năng tuyến giáp. Cư dân vùng ven biển thường có tỷ lệ mắc u tuyến giáp tương đối cao do tiêu thụ quá nhiều hải sản.
2. Căng thẳng và cảm xúc: Căng thẳng kéo dài, lo lắng và thay đổi tâm trạng thất thường có thể làm rối loạn hệ thống nội tiết và ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Một nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc u tuyến giáp ở những người bị căng thẳng cao gấp 1,5 lần so với những người ít căng thẳng.
3. Thói quen sinh hoạt: Những thói quen sinh hoạt không lành mạnh như thức khuya, ngồi lâu, thiếu vận động và chế độ ăn nhiều chất béo, nhiều đường có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và tăng nguy cơ mắc u tuyến giáp.
4. Các yếu tố môi trường: Tiếp xúc lâu dài với các chất phóng xạ (như bức xạ y tế và bức xạ hạt nhân) cũng là một trong những nguyên nhân gây ra u tuyến giáp.
Sự thật về các khối u tuyến giáp: 99% là lành tính.
Nhiều người lo lắng rằng các khối u tuyến giáp sẽ chuyển thành ung thư, nhưng dữ liệu cho thấy hơn 99% khối u tuyến giáp là lành tính. Chỉ một số ít khối u cần điều trị.
Có ba “tiêu chuẩn vàng” để xác định xem một khối u tuyến giáp là lành tính hay ác tính:
1. Siêu âm tuyến giáp: Đây là phương pháp sàng lọc được sử dụng phổ biến nhất. Các khối u lành tính thường có ranh giới rõ ràng, hình dạng đều đặn và âm vang đồng nhất; các khối u ác tính thường có ranh giới mờ, hình dạng bất thường và có vi vôi hóa.
2. Xét nghiệm chức năng tuyến giáp: Xét nghiệm máu được sử dụng để xác định xem nồng độ hormone tuyến giáp có bình thường hay không.
3. Sinh thiết chọc hút kim nhỏ (FNAB): Dưới sự hướng dẫn của siêu âm, các tế bào từ các khối u được lấy ra bằng kim nhỏ để xét nghiệm bệnh lý. Đây là “tiêu chuẩn vàng” để xác định các khối u lành tính hay ác tính.
Trong những năm gần đây, công nghệ đốt nhiệt tuyến giáp ngày càng hoàn thiện và trở thành một lựa chọn quan trọng trong điều trị các khối u tuyến giáp. Đây là một phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu. Toàn bộ quá trình được thực hiện dưới sự hướng dẫn của siêu âm và gây tê tại chỗ. Kim đốt tạo ra nhiệt độ cao cục bộ để tiêu diệt các tế bào đích, đạt được hiệu quả giảm kích thước khối u và vô hiệu hóa tổn thương. So với phẫu thuật truyền thống, phương pháp này ít xâm lấn hơn, thời gian phục hồi nhanh hơn, để lại ít sẹo hơn và bảo vệ chức năng tuyến giáp tốt hơn.
Những dấu hiệu ung thư tuyến giáp cảnh báo bạn cần lưu ý:
Mặc dù hầu hết các khối u đều lành tính, nhưng các trường hợp sau đây cần được đặc biệt chú ý:
1. Các nốt sần phát triển nhanh chóng trong thời gian ngắn.
2. Các khối u cứng, cố định, khó di chuyển.
3. Kèm theo các triệu chứng như khàn giọng, khó nuốt hoặc khó thở.
4. Hạch bạch huyết cổ sưng to
5. Tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp, đặc biệt là ở người thân ruột thịt.
Ads
6. Tiền sử tiếp xúc với bức xạ vùng cổ trong thời thơ ấu hoặc tuổi thiếu niên.
Ba chiến lược quản lý chính đối với u tuyến giáp
Tin vui là việc điều trị u tuyến giáp không phức tạp; bạn chỉ cần làm ba việc:
1. Khám sức khỏe định kỳ và tránh lo lắng thái quá.
Đối với các khối u tuyến giáp nhỏ không có dấu hiệu ác tính, nên siêu âm kiểm tra định kỳ 6-12 tháng một lần. Trong các lần khám theo dõi, cần tập trung vào sự thay đổi về kích thước, đường viền và tín hiệu mạch máu của khối u. Đối với các khối u có vôi hóa hoặc tỷ lệ chiều dài/chiều rộng bất thường, khoảng thời gian theo dõi có thể rút ngắn xuống còn 3-6 tháng.
2. Điều chỉnh chế độ ăn uống và kiểm soát lượng iốt hấp thụ.
Lượng iốt khuyến nghị hàng ngày là khoảng 150 microgam. Tránh tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu iốt như tảo bẹ và rong biển. Bạn có thể tăng cường ăn các loại rau họ cải như bông cải xanh và bắp cải, vì glucosinolate trong chúng có thể ức chế sự phát triển của nốt sần.
3. Quản lý cảm xúc và giảm bớt căng thẳng.
Căng thẳng và lo âu mãn tính có thể làm trầm trọng thêm sự phát triển và tiến triển của các khối u tuyến giáp. Hãy dành 10 phút mỗi ngày để tập thở sâu, thiền hoặc trò chuyện với bạn bè để giải tỏa cảm xúc. Các nghiên cứu cho thấy những người có cảm xúc ổn định có tỷ lệ cải thiện triệu chứng u tuyến giáp cao hơn 40%.
Những hiểu lầm thường gặp về u tuyến giáp
1. “Khối u càng lớn, càng nguy hiểm”: Kích thước của khối u không liên quan trực tiếp đến nguy cơ ác tính. Các yếu tố chính là đặc điểm siêu âm và kết quả xét nghiệm mô bệnh học.
2. “Các khối u cần phẫu thuật ngay lập tức”: Chỉ cần điều trị đối với các khối u quá lớn gây chèn ép, ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc có xu hướng chuyển thành ung thư.
3. “Các khối u tuyến giáp sẽ tự biến mất”: Mặc dù một số khối u có thể ổn định, nhưng chúng có thể tồn tại hoặc thậm chí trở nên tồi tệ hơn nếu không được điều trị.
Các phương pháp tự kiểm tra u tuyến giáp
Bạn có thể dành 1-2 phút để tự kiểm tra sức khỏe mỗi tháng một lần:
1. Quan sát: Đứng trước gương, quan sát xem có cục u nào trên cổ không, hoặc da có bị rỗ hay sần sùi như vỏ cam không.
2. Sờ nắn: Nhẹ nhàng ấn vào cổ bằng các đầu ngón tay, bắt đầu từ dưới yết hầu và vuốt lên xuống dọc theo vùng tuyến giáp để kiểm tra xem có khối u nào không.
3. Nuốt: Uống một ngụm nước và quan sát xem có bất kỳ chỗ phồng bất thường nào ở cổ khi nuốt hay không.
Nếu phát hiện bất kỳ bất thường nào, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức.
U tuyến giáp không phải là “bệnh”, mà là cách cơ thể bạn báo hiệu rằng đã đến lúc cần điều chỉnh lối sống. Chúng sẽ không trực tiếp phát triển thành ung thư, nhưng nếu không được điều trị, chúng có thể tiếp tục gây khó chịu cho bạn.
Hãy nhớ rằng, 90% u tuyến giáp là lành tính, và các triệu chứng có thể được kiểm soát hoàn toàn thông qua việc khám định kỳ và điều chỉnh lối sống đơn giản. Đừng để nỗi lo “ung thư” ám ảnh bạn nữa. Bắt đầu từ hôm nay, hãy kiểm soát cảm xúc, điều chỉnh lượng iốt hấp thụ và duy trì lịch ngủ đều đặn để phục hồi sức khỏe tuyến giáp.