Trời vừa tờ mờ sáng, sương còn giăng khắp xóm nhỏ ven sông. Tiếng gà gáy vang lên lẫn trong tiếng nước mưa đêm qua còn nhỏ giọt từ mái hiên. Trong căn nhà cấp 4 lụp xụp, cô gái trẻ ngồi bó gối bên giường, hai mắt đỏ hoe, tay khẽ vuốt bụng bầu mới lùm lùm. Cô là Hạnh, 22 tuổi, con gái duy nhất trong nhà.

Từ hôm biết mình mang thai, cả làng ai cũng xì xào. Có người thương, có người cười khẩy:

“Con gái chưa chồng mà bụng to thế kia, chắc lại dại dột tin lời trai phố.”

Những lời đàm tiếu khiến mẹ cô, bà Hòa, đêm nào cũng thức trắng, còn bố cô – ông Độ – từ người điềm đạm bỗng trở nên lầm lũi, hút thuốc liên tục. Căn nhà yên ắng, chỉ có tiếng khóc nghẹn của cô con gái vang lên mỗi khi nghĩ đến chuyện phải đối diện nhà trai.

Hôm ấy là ngày “nhà trai đến dạm ngõ”. Bà Hòa dậy từ 4 giờ sáng, lật đật quét sân, đun ấm nước chè, dọn lại bàn thờ tổ tiên cho tươm tất.
Ông Độ ra chuồng bắt con gà trống béo nhất, bảo vợ:

“Dù sao người ta cũng đến hỏi con mình, nghèo thì nghèo chứ lễ nghĩa không được thiếu.”

Bà Hòa khẽ gật, mắt rớm nước: “Chỉ mong họ thật lòng thương con bé, đừng coi thường nó.”

Hạnh ngồi trong buồng, nghe tiếng cha mẹ chuẩn bị, mà trong lòng dâng lên trăm mối tơ vò. Cô nhớ lại những lời người yêu hứa hẹn:

“Anh sẽ cưới em, dù ai nói gì, em yên tâm.”

Nhưng suốt cả tháng qua, anh ta – Thành – hiếm khi gọi điện, chỉ nói qua loa: “Cứ để bố mẹ anh sang nói chuyện.” Giọng anh ta lạnh như người dưng.

Mẹ chú rể – bà Mận – vừa bước vào vừa đảo mắt nhìn quanh ngôi nhà, miệng buông lời chua chát:“Ối giời, nhà cũng chả ra làm sao, chật chội thế này con gái lại chửa trước mà còn đòi lễ với lạt. Nhà tôi cưới cho là may lắm rồi chứ con dâu thế này… ai mà muốn.”

Không khí trong gian nhà trở nên nặng nề. Ông Độ mặt tái mét, nhìn nải chuối xanh đặt lên bàn cố nén cơn giận, mời khách ngồi xuống, còn bà Hòa thì lúng túng rót nước, tay run bần bật.

Ngồi chưa ấm chỗ, mẹ chú rể lại nói, giọng gay gắt: Hôm cưới, ông bà nhớ chuẩn bị 3 cây vàng đeo cho con gái, để họ hàng bên tôi còn biết con dâu không trắng tay. Chứ nhà cửa thế này, vàng lại không có nữa thì nhục lắm. Không có vàng nhà tôi hủy cưới luôn đấy”.

Hạnh nghe đến đó thì nước mắt rơi lã chã. Cô bật dậy, nấc nghẹn: “Mẹ, con không cưới nữa đâu! Con không cần cái đám cưới này, họ coi thường con như vậy, sống sao nổi!”

Cả nhà chết lặng.
Ông Độ cúi gằm mặt, còn bà Hòa run rẩy nắm tay con gái: “Con à, nhịn đi… vì đứa bé…”

Không ai ngờ rằng, chính khoảnh khắc ấy, từ trong buồng vang lên một tiếng gậy nện xuống nền nhà “cộp” một cái thật mạnh.
Từ trong buồng bước ra là bà cụ Tư, 83 tuổi, lưng đã còng nhưng mắt vẫn sáng quắc.
Bà chống gậy, tay cầm cây chổi rơm, đi thẳng ra giữa sân.
Bà chìa ra 1 gói nhỏ, giọng bà vang lên rắn rỏi:

“Bà nhìn đi 3 cây chứ 5 cây già này cũng có cho cháu gái nhé. Đừng tưởng nhà này nghèo mà khinh người. Nhưng nhà tôi không gả cháu cho nhà bà đâu. Vàng bạc để đây nuôi cháu tôi, nuôi chắt tôi, chứ mang về nhà các người khéo nó bị cướp mất cũng chẳng còn gì!”

Cả đoàn nhà trai chết sững. Mẹ chú rể mặt đỏ bừng, định phản ứng nhưng bà cụ quát tiếp:

“Tôi sống gần hết đời rồi, chẳng sợ ai nữa. Các người tưởng con cháu tôi không có ai bênh chắc? Cút hết! Cút ngay khỏi nhà tôi!”

Rồi bà quét chổi đuổi khách, lưng còng mà giọng vẫn vang dội. Khi đoàn nhà trai vừa ra tới cổng, bà còn thả hai con chó to ra, khiến ai nấy hoảng hồn chạy tán loạn. Tiếng bà cụ vẫn vang theo: “Vác nải chuối xanh nhà các ngươì về! Nhà tao trồng đầy, không cần!”

Nhà chú rể vừa đi đưọc 2km thì nhận tin sét đánh…