Danh ca Thanh Hương sớm nổi danh ở tuổi chưa đầy đôi mươi, từng được tôn vinh là “Đệ nhất nữ danh ca” một thời.

Nữ danh ca là con nhà nòi, sớm nổi danh nhờ chất giọng trời ban

Danh ca Thanh Hương tên thật Nguyễn Thị Thanh Hương, sinh năm 1936 tại Phú Nhuận (TP.HCM), xuất thân trong một gia đình nghệ thuật danh tiếng. Cha bà là NSND Năm Châu – “đệ nhất nghệ sĩ” của sân khấu Việt, mẹ là nữ nghệ sĩ Tư Sạng, giọng ca lẫy lừng trước năm 1945.

Dù từng làm công chức, Thanh Hương sớm bộc lộ chất giọng trời cho. Những năm 1950, bà được mời cộng tác với Đài Phát thanh, mở đầu sự nghiệp ca hát chuyên nghiệp.

Giữa thập niên 1950, bà nhanh chóng trở thành một trong những giọng ca được săn đón nhất miền Nam nhờ âm sắc lạ, phong thái cuốn hút và ngoại hình thừa hưởng trọn vẹn nét đẹp của cha mẹ. Cuối thập niên này, trong cuộc bình chọn của giới báo chí, Thanh Hương được tôn vinh là “Đệ nhất nữ danh ca”, vượt lên nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đương thời.
Nữ danh ca Thanh Hương trong những bức ảnh hiếm hoi còn sót lại. (Ảnh: TLP)
Giọng ca vàng của bà từng xuất hiện trong hầu hết những bộ đĩa tuồng và đĩa ca lẻ có giá trị nghệ thuật, được tái bản liên tục và phổ biến rộng rãi đến mức trở thành hiện tượng thời bấy giờ.

Năm 1952, Thanh Hương kết hôn với nghệ sĩ Văn Chung. Bà thu thanh nhiều tác phẩm được khán giả yêu thích, nổi bật là vọng cổ Cô bán đèn hoa giấy (sáng tác Quy Sắc, hãng Asia). Văn Chung cũng nổi danh qua bộ đĩa Võ Đông Sơ, tạo nên một cặp nghệ sĩ được khán giả mến mộ.

Năm 1954, Thanh Hương gia nhập đoàn Việt kịch Năm Châu, tạo dấu ấn qua vở Người điên trong khói lửa. Khi đoàn chuyển thành ca kịch Phước Chung, bà tiếp tục cộng tác một thời gian rồi lần lượt xuất hiện tại các đoàn Kim Thanh và Thanh Minh của bầu Năm Nghĩa.

Năm 1958, bà sinh con gái đầu lòng, đặt tên là Hương Dạ Thủy. Đến năm 1960, khi sự nghiệp đang vào giai đoạn ổn định, vợ chồng bà rời đoàn Kim Chưởng và thành lập bảng hiệu riêng mang tên “Thanh Hương – Văn Chung”.

Trong ký ức của nghệ sĩ Kiều Trúc Phượng, danh ca Thanh Hương có một gia sản đồ sộ: “Ngày đó Thanh Hương và Hùng Minh đi diễn ngoài miền Trung kiếm nhiều tiền đến mức rương tiền của Thanh Hương phải to bằng cả cái bàn, nhưng rồi cũng không mua nhà đất gì hết.

Bà Thanh Hương còn hỏi chồng tôi (cũng là em trai): “Em hỏi vợ có cần tiền thì cứ lấy đi, chị cho”. Nhưng tôi không hiểu sao lúc đó tôi không lấy một đồng nào của bà ấy, chứ phải bây giờ mà được hỏi như thế lại chẳng lấy vội (cười)”.

Ngày 18/4/1974, Thanh Hương đột ngột qua đời vì một ca sinh khó, hưởng dương 38 tuổi. Nữ nghệ sĩ được an táng tại Nghĩa trang Chùa Nghệ Sĩ, để lại tiếc thương cho đồng nghiệp và khán giả yêu mến giọng ca lẫy lừng một thời.