Cá luôn được xem là thực phẩm “vàng” cho sức khỏe nhờ hàm lượng protein cao và chất béo lành mạnh. Tuy nhiên, quan niệm “ăn càng nhiều càng tốt” không phải lúc nào cũng đúng. Giới chuyên môn cảnh báo 3 nhóm cá dưới đây có thể tiềm ẩn nguy cơ gây hại, thậm chí là ung thư nếu tiêu thụ thường xuyên.

Nhiều gia đình hiện nay coi cá là lựa chọn thay thế thịt đỏ, thậm chí sử dụng mỗi ngày. Thế nhưng, các nghiên cứu khoa học và quan sát lâm sàng cho thấy, do điều kiện nuôi trồng, môi trường sống hoặc cách chế biến, một số loại cá có thể chứa các yếu tố độc hại. Việc sử dụng lâu dài những loại này làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính và ung thư.

Dưới đây là 3 loại cá cần đặc biệt thận trọng:

1. Lươn nuôi không kiểm soát

Ba nhóm cá được giới chuyên môn cảnh báo cần thận trọng khi ăn

Lươn là món ăn bổ dưỡng quen thuộc trong ẩm thực châu Á. Tuy nhiên, lươn nuôi trong môi trường không đạt chuẩn có thể chứa tồn dư hóa chất và thuốc bị cấm.

Đáng lo ngại nhất là malachite green (xanh malachite). Đây là chất kháng khuẩn từng được dùng phổ biến trong thủy sản nhưng đã bị cấm hoàn toàn từ năm 2002 do được chứng minh có khả năng gây độc và liên quan đến ung thư. Khi vào cơ thể, malachite green tồn dư bền vững, tích lũy trong gan và thận, gây tổn thương chức năng các cơ quan này.

Ngoài ra, việc lạm dụng kháng sinh để thúc đẩy tăng trưởng tại các cơ sở nuôi lươn cũng làm tăng nguy cơ kháng thuốc và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ miễn dịch của người tiêu dùng. Do đó, chỉ nên mua lươn có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát nghiêm ngặt.

2. Cá biển sâu cỡ lớn

Nhóm này bao gồm các loài sống lâu năm và nằm ở tầng cao của chuỗi thức ăn như cá mập, cá kiếm và cá ngừ đại dương cỡ lớn. Chúng dễ dàng tích tụ kim loại nặng, đặc biệt là thủy ngân, thông qua hiện tượng khuếch đại sinh học.

Phơi nhiễm thủy ngân có thể gây tổn thương hệ thần kinh, ảnh hưởng trí nhớ và vận động. Theo một nghiên cứu dịch tễ học của Trường Y tế Công cộng Harvard, phụ nữ mang thai ăn cá có hàm lượng thủy ngân cao làm tăng nguy cơ rối loạn phát triển thần kinh ở thai nhi.

Không chỉ vậy, việc tích lũy kim loại nặng kéo dài còn liên quan đến nguy cơ ung thư gan, thận và phổi. Các cơ quan y tế khuyến cáo trẻ em, phụ nữ mang thai và cho con bú nên hạn chế tối đa nhóm cá này.
3. Cá ướp muối, hun khói

Các sản phẩm như cá mặn, cá khô, cá xông khói dù có hương vị đặc trưng và bảo quản được lâu nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Quá trình chế biến với hàm lượng muối cao dễ sinh ra nitrosamine – một nhóm chất đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư loại I.

Các nghiên cứu đã chứng minh mối liên hệ rõ ràng giữa nitrosamine với ung thư dạ dày và vòm họng. Một nghiên cứu của Trung tâm Phòng chống Ung thư thuộc Đại học Trung Sơn cho thấy, tại các khu vực có thói quen ăn cá mặn thường xuyên, tỷ lệ mắc ung thư vòm họng cao hơn nhiều lần so với nơi khác. Vì vậy, loại thực phẩm này chỉ nên ăn với tần suất thấp và lượng nhỏ.

Ăn cá thế nào để an toàn hơn?

Để tận dụng lợi ích của cá mà vẫn đảm bảo an toàn, người tiêu dùng cần tuân thủ nguyên tắc ăn đa dạng, vừa phải và cân đối.

Lựa chọn: Ưu tiên cá có nguồn gốc rõ ràng, các loại cá nhỏ, cá nuôi đạt chuẩn để hạn chế kim loại nặng.

Chế biến: Nên hấp, luộc hoặc nấu canh để giảm thiểu chất độc hại so với chiên, nướng, hun khói hay ướp muối.

Liều lượng: Theo các chuyên gia dinh dưỡng, mỗi người chỉ nên ăn cá từ 2 đến 3 lần mỗi tuần, mỗi lần khoảng 100-150 gram.

Bên cạnh đó, việc kết hợp ăn cá với rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất chống oxy hóa sẽ góp phần làm giảm tác động của các yếu tố có hại đối với cơ thể.

https://ngoisao.vn/suc-khoe/cham-soc-suc-khoe/3-loai-ca-de-la-o-ung-thu-ngon-den-may-cung-dung-an-dac-biet-loai-thu-2-475920.htm