Làm thế nào để nhận biết hải sản có ‘ngậm’ hóa chất, formol không?
Nguồn: https://ngoisao.vn/theo-dong-su-kien/kien-thuc/lam-the-nao-de-nhan-biet-hai-san-co-ngam-hoa-chat-formol-khong-476630.htm
Trước thực trạng hải sản tẩm ướp formol bị phát hiện, các chuyên gia cảnh báo những nguy cơ nghiêm trọng về sức khỏe, đồng thời chỉ ra một số dấu hiệu nhận biết “tương đối” qua cảm quan, dù việc này rất khó thực hiện bằng mắt thường.
Liên quan đến vụ việc cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa hôm 23/12 bắt giữ xe ôtô chở 10 tấn cá khoai Trung Quốc ướp formol, kết quả kiểm nghiệm từ Viện Kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm Quốc gia (Bộ Y tế) cho thấy toàn bộ số cá này chứa hàm lượng formol từ 90 đến 105 mg/kg.
PGS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội nhận định: “Bằng mắt thường khó nhận biết”. Theo ông, để xác định chính xác thực phẩm có bị tẩm ướp hóa chất hay formol hay không phải được xét nghiệm chuyên môn. Người tiêu dùng chỉ có thể phân biệt một cách tương đối thông qua cảm quan về màu sắc, mùi vị và độ đàn hồi của thực phẩm.
Mối nguy hại từ formol
Trao đổi về mức độ nguy hiểm của loại hóa chất này, PGS.TS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên khoa Hóa, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, formol được biết đến là hóa chất bảo quản trong phòng thí nghiệm và tuyệt đối cấm dùng trong thực phẩm. Tuy nhiên, thực tế vẫn có người sử dụng để tẩm ướp gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.
Hơn 10 tấn cá khoai chứa formol bảo quản với hàm lượng rất cao
Formol có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa và hô hấp, gây ra các tác hại cấp và mạn tính:
Khi hít phải: Người dùng có thể bị viêm mũi, viêm phế quản, phù phổi.
Khi ăn phải: Nguy cơ viêm dạ dày, ruột cấp tính, đau bụng, buồn nôn, tổn thương hệ bài tiết. Các biến chứng nguy hiểm bao gồm phù nề thanh quản, hôn mê.
Ở mức độ nhẹ, ngộ độc formol biểu hiện qua đau đầu, mệt mỏi; mức trung bình gây khàn giọng, đau tức ngực, ho kéo dài. Trường hợp nặng có thể dẫn đến các tổn thương không hồi phục và đe dọa tính mạng.
Dấu hiệu nhận biết hải sản “ngậm” hóa chất
Để giúp người tiêu dùng cảnh giác, PGS Nguyễn Duy Thịnh gợi ý một số cách nhận biết thông qua quan sát và sờ nắn thực phẩm:
1. Về màu sắc và hình thức: Hải sản đã qua xử lý hóa chất thường có màu sắc tươi sáng bất thường, rất đẹp mắt nhưng bề mặt ít nhớt, khô hơn.
Với hàu: Lớp nhớt tự nhiên giảm, nếp gấp hiện rõ, nước ngâm trong và không đục.
Với mực: Trắng sáng bất thường, bề mặt khô, ít nhớt.
Với tôm: Tôm bị bơm tạp chất thường có đầu bị phù, nhô lên so với thân, nắp mang phồng, ngậm nước, gai đuôi vểnh và cánh đuôi xòe.
2. Về độ đàn hồi: Hải sản tẩm hóa chất thường cứng, thiếu độ đàn hồi tự nhiên. Mực và hàu trở nên trơn nhưng không dính; tôm cứng, giòn lạ thường và dễ gãy vỡ. Với cá, dù nhìn bề ngoài rất tươi nhưng khi ấn tay vào sẽ thấy mềm, mình cá lõm xuống, độ đàn hồi không cao (khác với cá tươi có vảy xếp chặt, sáng bóng, không bong tróc).
3. Về mùi vị: Hải sản tươi luôn có mùi tanh nhẹ đặc trưng, trong khi cá ướp hóa chất ngửi kỹ sẽ không thấy mùi này. PGS Thịnh khuyến cáo: “Nếu ngửi thấy mùi giống mùi thuốc sát trùng trong bệnh viện, rất có thể sản phẩm đã bị xử lý bằng hóa chất”.
Ngoài ra, các loại hải sản có giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung cũng thường tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn thực phẩm tại các địa chỉ uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, hạn chế dùng sản phẩm trôi nổi. Về phía quản lý nhà nước, việc ngăn chặn thực phẩm “ngậm” formol là biện pháp cấp thiết. Cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các hành vi sử dụng hóa chất bảo quản độc hại để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.